Urkeklik

Kuzey İran, Ermenistan, Gürcistan ve Türkmenistan da görülür. Ülkemizde Kayseri, Niğde, Adana, Gümüşhane, Artvin, Trabzon, Rize, Erzurum ve Hakkari illerinde görülmektedir.

Sülüngiller ailesinin en büyüğüdür. Uzunluğu 56-63 cm, kanat açıklığı 95-105 cm ve ağırlığı 1.8-2.9 kg’dır. Tüyleri gri, kahverengi, beyaz ve siyah desenlidir. Göğsü soluk gri, boğaz ve ense kısmında beyaz bir yaması olup ensesi koyu gridir. Gaga, boynuz gri renginde, iri olup üst gaganın ucu hafif aşağı doğru kıvrıktır. Gagası dibinden başlayıp boynuna iniş yapan koyu açık gri tonunda bir leke bulunmaktadır. Uçarken beyaz kanat telekleri, koyu kahverengi kuyruk ve kuyruğu ucu belirgin kızıldır. Ayaklar donuk kirli sarıdır. Dişiler ve erkekler birbirine benzerdir. Ayırt edici özelliği erkeklerin ayağında bulunan mahmuzdur. Yavrular biraz daha küçük ve görünüşe göre daha mattır. Ancak bu tür her mesafeden soluk gri görünür. Urkeklik tek eşlidir. Dişiler yuvalarını bir iki çöp parçası ve yosun koyarak oluştururlar. Yuvalar dik yamaçlarda, açıkta, sarkan kayaların altında, taşların arasında veya çimen kümelerinde bulunur. Kur nisan ayında başlar. Nisan ayı sonları ve mayıs ayında 5-9 yeşilimsi renkte yumurtla yaparlar. Kuluçka süresi 28 gündür ve kuluçkaya dişiler yatar. Erkekler yuvayı korumak için nöbet tutarlar. Sesleri çoğunlukla gün doğumunda duyulur. Öterken boynunu uzatarak gagayı gökyüzüne çevirir. Ötüşü güçlü bir ıslık sesidir. Çok hızlı yürüyebilir. Kanatları kısa ve küt olmasına rağmen büyük bir patırtı ile fırlayıp vadilerden aşağı çok süratli olarak uçarlar. Göçmen değillerdir.

Urkeklik’ler kar örtüsü olmayan 1800-3000 metre rakımlarında dik yamaçlarda, kar parçaları ve bazı bitki ve otlarla kaplı vadiler ve sarp kayalıklarda bulunur. Yazın güneye bakan yamaçları tercih ederler. Kışın karla kaplı yerlerden kaçınarak bozkır benzeri bitki örtüsü olan açık alanları kullanırlar. Çok nadiren orman sınırına girerler.

Bitkilerle beslenirler. Özellikle baklagiller, çiçekler ve soğanları ve meyve tohumları beslenirler.